Alfabet staroangielski

Alfabet staroangielski służył do zapisu angielszczyzny mniej więcej od VII do XII wieku. Obejmuje litery takie jak ash, eth, thorn i wynn.

31 form liter · ok. VII–XII w. n.e.

A

a · /ɑ/

A z makronem

ā · /ɑː/

Ash

æ · /æ/

Historycznie ligatura ae, używana w języku staroangielskim jako odrębna litera samogłoskowa

Ash z makronem

ǣ · /æː/

B

b · /b/

C

c · /k ~ tʃ/

Zwykle k; w niektórych kontekstach wymawiane jak ch

D

d · /d/

Eth

ð · /θ ~ ð/

Używana do zapisu dźwięków th i często wymienna z thorn

E

e · /e/

E z makronem

ē · /eː/

F

f · /f ~ v/

Między dźwiękami dźwięcznymi mogła brzmieć jak v

G

g · /ɡ ~ j ~ ɣ/

Zależnie od kontekstu mogła oznaczać g, y lub spółgłoskę szczelinową

H

h · /h ~ x ~ ç/

Na początku zwykle h; po niektórych samogłoskach spółgłoska szczelinowa

I

i · /i/

I z makronem

ī · /iː/

L

l · /l/

M

m · /m/

N

n · /n/

O

o · /o/

O z makronem

ō · /oː/

P

p · /p/

R

r · /r/

S

s · /s ~ z/

Między dźwiękami dźwięcznymi mogła brzmieć jak z

T

t · /t/

Thorn

þ · /θ ~ ð/

Używana do zapisu dźwięków th i często wymienna z eth

U

u · /u/

U z makronem

ū · /uː/

Wynn

w · /w/

Oznacza w i we współczesnych wydaniach jest często drukowana jako w

X

x · /ks/

Y

y · /y/

Oznaczała przednią samogłoskę zaokrągloną, inaczej niż y we współczesnym angielskim

Y z makronem

ȳ · /yː/

Historia

Wczesny język staroangielski zapisywano również runami anglosaskimi. Pismo łacińskie zaczęło dominować po rozpowszechnieniu się chrześcijaństwa w Anglii od VII wieku, a liter ash, eth, thorn i runicznej wynn używano do zapisu dźwięków, których podstawowy alfabet łaciński nie oddawał dogodnie.

Pisownia staroangielska nigdy nie była całkowicie jednolita. Współczesne wydania często zastępują wynn literą w oraz dodają makrony lub kropki, jak w ā, ċ i ġ, aby ułatwić lekturę; znaki te nie stanowiły stałej części średniowiecznego alfabetu.

Źródła

Formy liter są zgodne z Unicode, a wartości fonetyczne odpowiadają standardowym opisom fonologii staroangielskiej.

Powiązane narzędzia

Może Ci się również spodobać

ÆOld English Language

Explore Old English letters, number words, grammar, history, and Modern English connections.

ÆKlawiatura staroangielska

Wpisuj litery staroangielskie i popularne znaki edytorskie.

⇄Tłumacz języka staroangielskiego

Przetłumacz tekst do lub z staroangielski.

ᚠFuthorc anglosaski

Poznaj system pisma runicznego używany także we wczesnym języku staroangielskim.