Alfabet starszego futharku

Starszy futhark jest najstarszym znanym alfabetem runicznym. Używano go do zapisu wczesnych języków germańskich w Europie Północnej.

24 runy · II–VIII w. n.e.

Fehu

f · /f/

bydło, majątek ruchomy

Uruz

u · /u(ː)/

tur

Thurisaz

þ · /θ ~ ð/

olbrzym lub thurs

Ansuz

a · /a/

bóg, jeden z Asów

Raidho

r · /r/

jazda, podróż

Kenaz

k · /k/

pochodnia lub wrzód

Gebo

g · /ɡ/

dar

Wunjo

w · /w/

radość

Hagalaz

h · /h/

grad

Nauthiz

n · /n/

potrzeba, niedola

Isaz

i · /i(ː)/

lód

Jera

j · /j/

rok, żniwa

Eihwaz

ï · possibly /x/

cis

Perthro

p · /p/

znaczenie nieznane

Algiz

z · /z/

prawdopodobnie łoś

Sowilo

s · /s/

słońce

Tiwaz

t · /t/

bóg Tiwaz

Berkano

b · /b/

brzoza

Ehwaz

e · /e/

koń

Mannaz

m · /m/

człowiek, osoba

Laguz

l · /l/

woda, jezioro

Ingwaz

ŋ · /ŋ/

bóg Ing

Dagaz

d · /d/

dzień

Othala

o · /o(ː)/

odziedziczony majątek

Historia

Nazwa futhark pochodzi od pierwszych sześciu run tradycyjnego szeregu: f, u, th, a, r i k. Starszy futhark występuje w germańskich inskrypcjach z okresu od około II do VIII wieku n.e. na przedmiotach z metalu, kamienia, kości i drewna.

Szereg runiczny zmieniał się później zależnie od regionu. W Anglii i Fryzji rozwinął się w anglosaski futhorc, a w Skandynawii powstał 16-znakowy młodszy futhark używany przez większość epoki wikingów.

Źródła

Kolejność i formy znaków są zgodne z Unicode, a nazwy i brzmienie zrekonstruowano na podstawie źródeł runologicznych.